Av. Şerif Yılmaz

Yeni yıla girmemizle birlikte dövizli askerlik bedelinin geçen yıl 1000 Euroya indirilmesine rağmen ihmal veya yanlış bilgilenmeden dolayı gurbetçi erkek vatandaşlarımızın mağduriyeti de ortaya çıkmaya başladı.

Bu vatandaşlarımızdan ‘’38 yaşını doldurduğum geçen yılın 31 Aralık tarihine kadar 1000 Euroluk dövizli askerlik bedelini yatırmak için Konsolosluğa müracaat edemedim. Konsolosluk, artık tecil imkanım olmadığı gibi 1000 Euro dövizli askerlikten de yararlanamayacağımı Türkiye’de askerlik yapmam gerektiğini söylüyor’’ şeklinde sık sık telefonlar almaya başladık. Kimi kanundan haberi olmadığını, kimi ihmal ettiğini kimi de son anda Konsolosluktan başvuru için randevu alamadığını gerekçe olarak ileri sürüyor.

Durumun vahameti dolayısıyla bu makaleyi kaleme almak ve vatandaşımızı uyarıp bilgilendirmek istedik. Konuyu teknik detaylara boğmadan izah etmeye çalışalım.

ESKİ UYGULAMADA BAŞVURUDA YAŞ SINIRI YOK İDİ

Bilindiği gibi yurtdışında yaşayan erkek vatandaşlarımız şartları varsa 20 yaşından itibaren Türkiye’de yükümlü oldukları askerliklerini 38 yaşlarını doldurdukları yılının 31 Aralık’ına kadar erteletebiliyorlar. Aynı zamanda yine şartları varsa dövizli askerlik hizmetinden faydalanıp bedelini yatırarak bu yükümlülüklerini yerine getirmiş oluyor.

İşte bu dövizli askerlik bedeli Aralık 2011’den önce 38 yaşını doldurmayanlar, biri peşin dört taksit şeklinde toplam 5112 Euro, 38 yaşını dolduranlar ise bir defada peşin olarak 7668 Euro öderken bu tarihteki kanun değişikliği ile bedel her iki kesim için aynı şartlarda 10 bin Euroya çıkarılmış daha sonra 2013 yılında 6000 Euroya indirilmişti.

Yani kısacası 38 yaşını doldurmayanlar dört taksitte 38 yaşlarını doldurdukları yılın sonuna kadar ödeyebilirken 39 veya daha büyük olanlar ise yine aynı bedeli peşin ödeyerek bu imkandan faydalanabiliyorlardı.

Bu uygulamada bedel yüksek olmakla birlikte 38 yaşını doldurmadan başvuran ancak taksitlerini 38 yaşlarını doldurdukları yılın sonuna kadar ödeyemeyenler bir defada bedeli 6000 Euroya tamamlayarak kesin terhis belgelerini alabiliyorlar, 39 yaş ve üzerinde olanlar şartları taşıyorlarsa bir defada ödenmek üzere başvuru yapma imkanından faydalanabiliyorlar ve onlarda ödeme ile birlikte kesin terhis belgelerini alabiliyorlardı.

YENİ UYGULAMADA BAŞVURU İÇİN YAŞ SINIRI 38 YAŞ

En son belirlenen 6000 Euroluk dövizli askelik bedeline yapılan itirazlar üzerine Ak Parti hükümeti gerek 7 Haziran 2015 gerekse 1 Kasım 2015 seçimlerinden önce bu bedelin 1000 Euroya indirilmesi sözünü verdi. Nihayetinde hükümetimiz 27 Ocak 2016 tarihli ve 29606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6661 sayılı kanunla bu sözünü tutarak bedeli 1000 Euroya indirmiştir.

Ancak yeni düzenlemede dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için yükümlülerin başvurabilecekleri en son tarih, 38 yaşlarını tamamlayacakları yılın 31 Aralık tarihi ile sınırlandırılmış ve bedelin taksitle ödenmesi uygulamasına son verilerek ödemenin başvuru sırasında peşin olarak yapılması şartı getirilmiştir. Kısaca 38 yaşının ikmal edildiği yılın sonuna kadar başvuru yapılabilecek eski uygulamanın aksine bu tarihi geçirenler dövizli askerlik hizmetinden faydalanamayacak. Süreyi geçirenler durumlarına ve statülerine göre Türkiye’de askerlik hizmetlerini yapmak zorundadırlar. Bu nedenle Konsolosluklukların vatandaşımıza verdiği bilgi doğru ve mevzuata uygundur.

Bu yeni kanunda geçici bir madde ile 27 Ocak 2016 tarihinden önce 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurmamış olanlar ile daha evvel başvurdukları hâlde döviz ödemelerini süresi içinde tamamlamadıkları gerekçesiyle dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar için bir imkan ve istisna getirilmiştir. Bu durumda olan ve şartları taşıyan vatandaşlarımız 31 Aralık 2017 tarihine kadar konsolosluklarına başvurmak suretiyle 1000 Euro yatırarak halen bu imkandan faydalanabilirler. Burada kural hem başvurunun hem de bedelin en geç 31 Aralık 2017 tarihinde ödenme zorunluluğu olduğundan bu vatandaşlarımızın haklarının kaybolmaması için hemen başvuru yapmalarını öneririz.

Devlet bu düzenleme ile ‘’Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın ödeme zorluğunu da dikkate alarak dövizli askerlik bedelini herkesin ödeyebileceği bir rakam olan 1000 Euroya indiriyorum. Fakat doğal olarak bu rakam makul olduğundan yükümlü vatandaşlarım 38 yaşlarını dolduracakları yılın son gününe kadar başvuru yapıp bu bedeli bir defada peşin olarak ödemeli. Ben onlara bunun için 20-38 yaş arası 18 yıl boyunca fırsat veriyorum. Ama bu süreyi geçirenler de kusura bakmasınlar gelip Türkiye’de statülerine göre askerlik yapmak zorundalar. Diğer yandan bu kanunu çıkardığım tarihten önce 38 yaşını dolduranları da mağdur etmemek için onlara da bir defalık 31 Aralık 2017 tarihine kadar iki yıl fırsat veriyorum. Onlar da bu verdiğim imkandan faydalanmazlarsa kusura bakmasınlar 1000 Euro için bir ömür boyu bu imkanı vermem’’ diyor.

MAĞDURLAR İÇİN BİR ÇÖZÜM OLAMAZ MI?

Devlet gerçekten yapılması en zor kararı vererek dövizli askerlik bedelini 1000 Euroya indirmiş ve gerekçesinde de haklıdır. 1000 Euroyu herkes ödeyebilir ve bu imkandan 18 yıl içerisinde mutlaka yararlanabilir. Yararlanmıyorsa veya yararlanamıyorsa gerekli yaptırımlar uygulanmalı.

Devletin bu iyiniyetli ve Türkiye’deki vatandaşına vermediği bu fırsatı kullanamayan mağdur vatandaşlarına cezalı da olsa Türkiye’de askerlik yaptırmak yerine başka tedbirler uygulayabilir. Kanaatimizce devletimiz Anayasanın 62 inci maddesi gereğince yurtdışındaki vatandaşlarına yardımcı olma görevi gereğince eski uygulamadaki gibi bir uygulama yapabilir.

Örneğin 1000 Euroluk imkandan yararlanamayan 39 yaşını geçen vatandaşlarına bir imkan verebilir ve onlar için eski uygulamadaki gibi bedeli yükselterek 6000, 7000 veya 10000 Euro olarak belirleyebilir. Bu durumda ‘’1000 Eurodan yararlanamadım, Türkiye’ye gidip askerlik yaparsam yurtdışındaki haklarımı kaybedeceğim’’ şikayetlerine de yer verilmez. Bu konuda yurtdşında bulunan STK’lar devletin bu yönde mağduriyeti giderici bir düzenleme yapması için ısrarcı bir baskı unsuru olmalıdır. Özellikle genel seçimler öncesi…

Özetlersek; 2016 yılında yürürlüğe giren 1000 Euro kanununun ilk yıl uygulanması olduğundan 2016 yılında 1978 doğumlular da ilk mağdurlar oldu. 2017 yılında ise 1979 doğumlular da gelecek yıl aynı mağduriyeti yaşamamaları için mutlaka hemen başvurularını yapıp 1000 Euro ödeyerek askerlik problemlerini halletmelidirler.

27 Ocak 2016 tarihinden önce 38 yaşını dolduranların başvuruları için ise bu yılın 31 Aralık tarihi son gün olduğundan Konsoloslukların randevu sistemini de nazara alarak hemen harekete geçmeleri gerekmektedir.

Not: Bu makale bilgilendirme ve uyarı amaçlı kaleme alınmıştır. Vatandaşlarımız sorularını bu konuda yetkili Konsoloslukların ateşeliklerine ücretsiz olarak yöneltmelidir. Bizi arayan vatandaşlarımız ise RVG gereğince öncelikle danışma ücretini ödemek zorundadır.

Av. Şerif Yılmaz