Av. Şerif Yılmaz

2017 yılı başından itibaren dövizli askerlik bedelinin 2016 yılında 1000 Euroya indirilmesine rağmen ihmal veya yanlış bilgilenmeden dolayı gurbetçi erkek vatandaşlarımızın mağduriyeti de ortaya çıkmaya başlamıştı.

Bu vatandaşlarımızdan 38 yaşını geçen ve dövizli askerlik talepleri reddedilenlerden telefonlar almaya başlayınca durumun vahameti dolayısıyla bu makaleyi kaleme almış ve vatandaşımızı uyarıp bilgilendirmiştik. Konuyu teknik detaylara boğmadan izah etmeyeçalışmıştık. Neydi uyarımız?

ESKİ UYGULAMADA BAŞVURUDA YAŞ SINIRI YOK İDİ

Bilindiği gibi yurtdışında yaşayan erkek vatandaşlarımız şartları varsa 20 yaşından itibaren Türkiye’de yükümlü oldukları askerliklerini 38 yaşlarını doldurdukları yılının 31 Aralık’ına kadar erteletebiliyorlar. Aynı zamanda yine şartları varsa dövizli askerlik hizmetinden faydalanıp bedelini yatırarak bu yükümlülüklerini yerine getirmiş oluyor.

İşte bu dövizli askerlik bedeli Aralık 2011’den önce 38 yaşını doldurmayanlar, biri peşin dört taksit şeklinde toplam 5112 Euro, 38 yaşını dolduranlar ise bir defada peşin olarak 7668 Euro öderken bu tarihteki kanun değişikliği ile bedel her iki kesim için aynı şartlarda 10 bin Euroya çıkarılmış daha sonra 2013 yılında 6000 Euroya indirilmişti.

Yani kısacası 38 yaşını doldurmayanlar dört taksitte 38 yaşlarını doldurdukları yılın sonuna kadar ödeyebilirken 39 veya daha büyük olanlar ise yine aynı bedeli peşin ödeyerek bu imkandan faydalanabiliyorlardı.

Bu uygulamada bedel yüksek olmakla birlikte 38 yaşını doldurmadan başvuran ancak taksitlerini 38 yaşlarını doldurdukları yılın sonuna kadar ödeyemeyenler bir defada bedeli 6000 Euroya tamamlayarak kesin terhis belgelerini alabiliyorlar, 39 yaş ve üzerinde olanlar şartları taşıyorlarsa bir defada ödenmek üzere başvuru yapma imkanından faydalanabiliyorlar ve onlarda ödeme ile birlikte kesin terhis belgelerini alabiliyorlardı.

1000 € UYGULAMASINDA BAŞVURU İÇİN YAŞ SINIRI 38 YAŞ OLDU

En son belirlenen 6000 Euroluk dövizli askelik bedeline yapılan itirazlar üzerine Ak Parti hükümeti gerek 7 Haziran 2015 gerekse 1 Kasım 2015 seçimlerinden önce bu bedelin 1000 Euroya indirilmesi sözünü verdi. Nihayetinde hükümetimiz 27 Ocak 2016 tarihli ve 29606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6661 sayılı kanunla bu sözünü tutarak bedeli 1000 Euroya indirmişti.

Ancak yeni düzenlemede dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için yükümlülerin başvurabilecekleri en son tarih, 38 yaşlarını tamamlayacakları yılın 31 Aralık tarihi ile sınırlandırılmış ve bedelin taksitle ödenmesi uygulamasına son verilerek ödemenin başvuru sırasında peşin olarak yapılması şartı getirilmişti. Kısaca 38 yaşının ikmal edildiği yılın sonuna kadar başvuru yapılabilecek eski uygulamanın aksine bu tarihi geçirenler dövizli askerlik hizmetinden faydalanamaz oldular. Süreyi geçirenler durumlarına ve statülerine göre Türkiye’de askerlik hizmetlerini yapmak zorunda kaldılar.

Bu yeni kanunda geçici bir madde ile 27 Ocak 2016 tarihinden önce 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurmamış olanlar ile daha evvel başvurdukları hâlde döviz ödemelerini süresi içinde tamamlamadıkları gerekçesiyle dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlar için bir imkan ve istisna da getirilmişti. Bu durumda olan ve şartları taşıyan vatandaşlarımız 31 Aralık 2017 tarihine kadar konsolosluklarına başvurmak suretiyle 1000 Euro yatırarak bu imkandan faydalandılar.

Devlet bu düzenleme ile ‘’Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın ödeme zorluğunu da dikkate alarak dövizli askerlik bedelini herkesin ödeyebileceği bir rakam olan 1000 Euroya indiriyorum. Fakat doğal olarak bu rakam makul olduğundan yükümlü vatandaşlarım 38 yaşlarını dolduracakları yılın son gününe kadar başvuru yapıp bu bedeli bir defada peşin olarak ödemeli. Ben onlara bunun için 20-38 yaş arası 18 yıl boyunca fırsat veriyorum. Ama bu süreyi geçirenler de kusura bakmasınlar gelip Türkiye’de statülerine göre askerlik yapmak zorundalar. Diğer yandan bu kanunu çıkardığım tarihten önce 38 yaşını dolduranları da mağdur etmemek için onlara da bir defalık 31 Aralık 2017 tarihine kadar iki yıl fırsat veriyorum. Onlar da bu verdiğim imkandan faydalanmazlarsa kusura bakmasınlar 1000 Euro için bir ömür boyu bu imkanı vermem’’ demişti.

TÜM GURBETÇİLER İÇİN YENİ ÇÖZÜM; 2000 € VE UZAKTAN EĞİTİM

Devlet gerçekten yapılması en zor kararı vererek dövizli askerlik bedelini 1000 Euroya indirmiş ve gerekçesinde de haklıydı. 1000 Euroyu herkes ödeyebilir ve bu imkandan 18 yıl içerisinde mutlaka yararlanabilirdi. Ancak buna rağmen devletin bu iyiniyetli ve Türkiye’deki vatandaşına vermediği bu fırsatı kullanamayan mağdur vatandaşlarına cezalı da olsa Türkiye’de askerlik yaptırmak yerine başka tedbirler uygulanabileceğini, devletimiz Anayasanın 62 inci maddesi gereğince yurtdışındaki vatandaşlarına yardımcı olma görevi gereğince eski uygulamadaki gibi bir uygulama yapması gerektiğini de belirtmiştik.

Nihayetinde 2017 yılından beri dile getirildiğimiz bu mağduriyeti duyan sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan seçimler öncesi Saraybosna’da Avrupalı Türklerle buluşmasında 38 yaş sorununun ilk düzenleme ile çözüme kavuşturulacağını müjdeledi ve seçim sonrası 18.07.2018 tarihinde TBMM başkanlığına bir torba kanun teklifi verildi. Bu düzenlemede dövizli askerlikten faydalanmak için şartları yerine getirdikten sonra 38 yaş sınırı kaldırılarak her yaş grubu için bedel 2000 € olarak belirlendi. Ancak diğer bir şart olarak da bu haktan faydalanmak isteyen gurbetçiye  Milli Savunma Bakanlığınca yaptırılacak uzaktan eğitim eklendi.

Kanun teklifi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülmüş, TBMM Genel Kurulunda 27.07.2018 tarihinde kabul edilerek 7146 sayılı kanun olarak kanunlanmıştır. Kanun, 03.08.2018 tarihinde 30498 Sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Not: Bu makale bilgilendirme ve uyarı amaçlı kaleme alınmıştır. Vatandaşlarımız sorularını bu konuda yetkili Konsoloslukların ateşeliklerine veya bağlı oldukları askerlik şubelerine ücretsiz olarak yöneltmelidir. Bizi arayan vatandaşlarımız ise RVG gereğince öncelikle danışma ücretini ödemek zorundadır.

Av. Şerif Yılmaz